RADOSNE POCZĄTKI

Długo nie trzeba było czekać na przekucie myśli w czyn. Redaktor Naczelna „Gazety Puszczykowskiej” w porozumieniu z Fundacją Stefana Batorego zorganizowała zjazd założycielski, który obradował w dn. 25-26 stycznia 1992 r. w Puszczykowie z udziałem ponad stu przedstawicieli gazet lokalnych. Tutaj postanowiono o założeniu Stowarzyszenia Prasy Lokalnej i dokonano wyboru komitetu założycielskiego upoważnionego do rejestracji stowarzyszenia. Sąd Wojewódzki w Poznaniu 9 marca 1992 roku wpisał do swojego rejestru Stowarzyszenie Prasy Lokalnej z siedzibą w Poznaniu. Na podkreślenie zasługuje fakt, że było to pierwsze tego rodzaju stowarzyszenie nie tylko w Wielkopolsce, ale i w Polsce. Skupiało ono redaktorów i wydawców głównie prasy samorządowej, a także prasy niezależnej, stowarzyszeniowej, organizacji politycznych, nawet czasopism parafialnych.

Do I zjazdu programowo-wyborczego SPL doszło 6 czerwca 1992 roku w Poznaniu, podczas którego dokonano wyboru pięcioosobowego zarządu, z prezes Krystyną Sorbian-Góral na czele. W skład pierwszego zarządu nie bez przypadku weszli przedstawiciele wielkopolskich gazet: Władysław Staśkiewicz z „Czasu Jarocina” (skarbnik), Jerzy Mianowski z „Głosu Wągrowieckiego”, Anna Grudziecka – Domagalska z „Głosu Wolsztyńskiego”, Maciej Kretkowski z „Gazety Gostyńskiej”, Krzysztof Walkowiak z „Kuriera Rogozińskiego”.

W 1996 roku, podczas walnego zgromadzenia sprawozdawczo - wyborczego w Wągrowcu, na prezesa zarządu wybrano Lechosława Majchrzaka, redaktora naczelnego miesięcznika „Rydzyna Tu i Teraz”. Siedziba SPL powędrowała za prezesem do Rydzyny. Lechosław Majchrzak był prezesem zarządu SPL do 19 października 2007 r. W czasie jego prezesury w 2001 r. siedzibę  Stowarzyszenia ulokowano w  Centrum Kultury i Sztuki w Lesznie. Znakomicie układała się współpraca z tą placówką kulturalną, która nie tylko użyczyła pomieszczenia na siedzibę SPL, ale też wspierała jego działalność w wielu sferach.

WARSZTATY I KONKURSY

W swojej działalności Stowarzyszenie skupiło się przede wszystkim na organizowaniu warsztatów dziennikarskich, które w pierwszych latach były bardzo pomocne dla dziennikarzy, albowiem nie byli oni zawodowo przygotowani do realizacji misji lokalnej prasy. Warsztaty organizowano w wielu atrakcyjnych turystycznie zakątkach kraju. Pięciokrotnie Wągrowiec gościł dziennikarzy z całej Polski (1996, 2000, 2002, 2005, 2007). Za każdym razem bardzo aktywnie w ich organizację włączały się redakcje lokalnych gazet, a ponadto pomagały samorządy terytorialne i miejscowe podmioty gospodarcze. Do dziś warsztaty są mocną stroną SPL. Organizowano też wspólnie z Wyższą Szkołą Umiejętności Społecznych szkolenia dla redaktorów czasopism szkolnych w Lesznie, Kościanie, Gostyniu i Wągrowcu. Poza tym w wielu wielkopolskich liceach ogólnokształcących działają klasy dziennikarskie, które wspiera SPL.  

Formą działalności SPL, która  szczególnie stymuluje aktywność dziennikarzy są konkursy. W roku 1993 zorganizowano, wespół z innymi podmiotami, konkurs „Prasa Lokalna, Demokracja Lokalna, Samorząd”. Dwukrotnie ogłaszano konkurs „Nasz udział w nowoczesności”. Od 2001 r. odbywają się kolejne edycje ogólnopolskiego konkursu dziennikarskiego na najlepszą publikację roku w prasie lokalnej, organizowanego pod patronatem Wojewody Wielkopolskiego. W tym roku będzie to już IX edycja.

W ogólnopolskim konkursie czasopism szkolnych  „Pałuckie Pióro” Stowarzyszenie  uczestniczy jako współorganizator i fundator jednej z głównych nagród. Od 2006 r. Stowarzyszenie patronuje konkursowi fotograficznemu „Wielkopolska Press Photo” organizowanemu przez Wielkopolską Bibliotekę Publiczną i Centrum Animacji Kultury w Poznaniu. W 2008 r. gazety lokalne ubiegały się o nagrodę SPL „Local Press Photo” za najlepszy fotoreportaż.

SOJUSZNIKÓW NIE BRAKUJE

Od początku Stowarzyszenie aktywnie współpracowało z samorządami wojewódzkimi. Owocne kontakty z Wielkopolskim Urzędem Marszałkowskim w Poznaniu przyczyniły się do podpisania umowy o współpracy z marszałkiem Stefanem Mikołajczakiem w 2005 r. Były marszałek bardzo aktywnie wspierał działalność SPL i jego inicjatywy. Dofinansowywał warsztaty dziennikarskie i konkursy dla czasopism szkolnych o „Pałuckie Pióro”, uczestniczył w dziennikarskich spotkaniach prasy lokalnej, zawsze darzył nas wielką estymą. Pozytywną rolę odgrywał też Zachodniopomorski Urząd Marszałkowski.

Dobrze układa się współpraca z samorządami powiatowymi i gminnymi. Starostwo Powiatowe i Urząd Miejski w Wągrowcu od wielu lat fundują nagrody rzeczowe dla laureatów konkursów dla czasopism szkolnych o „Pałuckie Pióro”. Na podkreślenie zasługuje też współpraca SPL z samorządami w Lesznie i Gostyniu, a takich przykładów można wymienić dużo więcej.

Na uwagę zasługuje nawiązanie w grudniu 2004 r. kontaktów z Wyższą Szkołą Umiejętności Społecznych w Poznaniu, skutkujące zarówno udziałem w szkoleniach SPL jej wykładowców, jak i współpracą na innych płaszczyznach. W 2005 r. Stowarzyszenie podpisało umowę o współpracy z tą uczelnią, kształcącą młodzież w zawodzie dziennikarskim. W 2008 r. na posiedzeniu zarządu SPL z udziałem rektorów WSUS podsumowano dotychczasową współpracę i wyciągnięto konkretne wnioski do dalszego współdziałania w celu osiągnięcia obopólnych korzyści.

JESTEŚMY W EUROPIE

Stowarzyszenie nie zamykało swojej działalności w granicach kraju. W kwietniu 2002 roku SPL zorganizowało wyjazdową konferencję w szwedzkiej Skanii. Spotkania odbywały się w miejscowościach: Ystad, Hörby i Lund, a ich współorganizatorem był Urząd Miasta i Gminy w Pyrzycach. Podobnymi były wyjazdy dziennikarzy – członków SPL do siedziby Unii Europejskiej w Brukseli i Parlamentu Europejskiego w Strasburgu, a także do partnerskich powiatów i gmin w Zachodniej Europie.

W 2006 r. delegacja dziennikarzy SPL aktywnie uczestniczyła w warsztatach dziennikarskich dla ukraińskiej prasy polonijnej zorganizowanych przez Polskie Towarzystwo Naukowe w Żytomierzu. Młodzi dziennikarze tamtejszej „Gazety Polskiej”  odbywali staże w redakcjach czasopism członków SPL, m.in. w „Głosie Wągrowieckim” i „Nowej Gazecie Gostyńskiej”. Nawiązano też kontakty z czasopismem „Wieści” w Czerwonoarmiejsku (Ukraina), z którym współpracuje Powiat Wągrowiecki.

WALCZYMY O ZMIANĘ PRAWA

Podczas kolejnych warsztatów dziennikarskich w Wągrowcu 19 października 2007 r., w związku z rezygnacją Lechosława Majchrzaka, nastąpiła zmiana na funkcji prezesa zarządu. Funkcję wiceprezesa objął Maciej Kretkowski (Nowa Gazeta Gostyńska). W 2008 r. Zarząd SPL zdynamizował działalność. W Stargardzie zawiązał się Regionalny Oddział SPL, któremu przewodniczą Bożena Kuszela (Tygodnik Ziemi Stargardzkiej) i  dr Marlena Prochorowicz (Agrarius w Szczecinie). Oddział ten był organizatorem ubiegłorocznych warsztatów dziennikarskich i konferencji na temat mediów regionalnych, które odbyły się w  Świnoujściu, gdzie wypracowano stanowisko SPL w sprawie publicznych mediów. Ponadto oddział zorganizował regionalną debatę prawa prasowego, która odbyła się w styczniu br. w Szczecinie.

Podczas warsztatów dziennikarskich w Puszczykowie w 2008 r. doszło do debaty wydawców i redaktorów lokalnych mediów nad projektowanymi zmianami w prawie prasowym przez SDP, PiS i Izbę Wydawców Prasy. Przedstawiciele prasy lokalnej zrzeszeni w Komisji Prasy Lokalnej Izby Wydawców Prasy, Stowarzyszeniu Prasy Lokalnej, Stowarzyszeniu Gazet Lokalnych i Stowarzyszeniu Polskich Mediów podpisali wspólne stanowisko aprobujące zmiany w prawie prasowym zaproponowane przez Izbę Wydawców Prasy.

Również w Puszczykowie odbyło się walne zgromadzenie sprawozdawczo – wyborcze SPL. Drugie walne zgromadzenie zwołano w styczniu br. w Szczecinie. Obecnie w skład zarządu SPL wchodzą: Jerzy Mianowski (Głos Wągrowiecki) – prezes, Maciej Kretkowski (Nowa Gazeta Gostyńska) – wiceprezes, Paweł Sałacki (Gazeta Kościańska) – sekretarz, Jerzy Goclik (Gazeta Ziemi Pyrzyckiej), Wiesław Urbańczyk (Magazyn „Biznes, Turystyka i Środowisko” w Bobrownikach), Adam Zalewski (Telewizja EiA w Gdańsku). W skład zarządu wchodzi też dyrektor Biura SPL, Milena Napierała (Głos Wągrowiecki).

POLSKA PRASA LOKALNA

Aktualnie Stowarzyszenie Prasy Lokalnej zrzesza 206 członków zwyczajnych, 3 honorowych i 10 członków obserwatorów (wydawców). Członkowie zwyczajni reprezentują prawie 70 tytułów prasy lokalnej i mediów elektronicznych, prasy regionalnej i innych wydawnictw. Na podkreślenie zasługuje fakt, że wszystkie te tytuły są rodzime, a więc jest to prasa polska, w odróżnieniu do większości regionalnych i ogólnopolskich gazet i czasopism zdominowanych przez obcy kapitał.

SPL uczestniczy w dziennikarskich dyskusjach na temat nowelizacji prawa prasowego, zmian do ustawy o prawie autorskim, konsultacjach ustawy o podatku  VAT i wszelkich innych debatach dotyczących istotnych problemów mediów, zwłaszcza prasy lokalnej. W 2008 r. SPL wziął udział w posiedzeniu Sejmowej Komisji Kultury i Środków Przekazu poświeconemu sytuacji prasy lokalnej oraz kilku debatach na temat zmian w prawie prasowym

W dn. 5 marca br. SPL podpisało umowę o partnerskiej współpracy z Stowarzyszeniem Dom Trzeźwości w Poznaniu, na mocy którego statutowa siedziba SPL mieści się w Poznaniu przy al. Marcinkowskiego 24, zaś biuro nadal jest w Wągrowcu. W kwietniu br. odbędą się kolejne warsztaty dziennikarskie, tym razem w Zwardoniu koło Żywca. W lipcu zamierza się zorganizować warsztaty fotograficzne w powiecie gostyńskim. Jesienią planowana jest w Szczecinie konferencja SPL na temat współpracy rzeczników prasowych samorządów terytorialnych z redakcjami niezależnych czasopism lokalnych.

Dziś SPL jest inną organizacją aniżeli w latach 90 – tych. Wtedy zdominowane było przez prasę samorządową, a teraz ewoluuje ku niezależnej prasie lokalnej, współpracującej z samorządami terytorialnymi i jednocześnie sprawującej nad nimi kontrolną funkcję.