Historia Stęszewa
13.11.2009.

Początki nowej ery to rozwój handlu wymiennego zwłaszcza na tak zwanym bursztynowym szlaku. Aż do IX wieku następował powolny ale postępujący chów zwierząt, w późniejszym czasie zaczęła dominować hodowla świń. Zaczyna się rozwijać rękodzielnictwo i rzemiosło wiejskie. W IX i X wieku pojawiają się pierwsze wspólnoty osadnicze - tworzą się początki wsi, osad i tak zwanego wielkiego tworu ponadplemiennego czyli państwa.

Przy ulicy kościelnej wznosi się neogotycki kiściół św.Trójcy zbudowany w 1905r.

Przy ulicy kościelnej wznosi się neogotycki kiściół św.Trójcy zbudowany w 1905r.

Muzeum Regionalne - ostatni dom podcieniowy

Muzeum Regionalne - ostatni dom podcieniowy

Z OKAZJI 600 LAT MIASTA STĘSZEWA NA RYNKU POSTAWIONO OBELISK Dziś Stęszew liczy 639 lat.

Z OKAZJI 600 LAT MIASTA STĘSZEWA NA RYNKU POSTAWIONO OBELISK Dziś Stęszew liczy 639 lat.

HISTORYCZNA TABLICA NA STARYM RYNKU W STĘSZEWIE

HISTORYCZNA TABLICA
NA STARYM RYNKU W STĘSZEWIE

Piękny Stary Rynek w Stęszewie

Piękny Stary Rynek w Stęszewie

Bardzo dobre usytuowanie Stęszewa - przy starożytnym szlaku handlowym spowodowało jego dynamiczny rozwój, który trwał aż do połowy XVII wieku. Rozwijało się rzemiosło, zwłaszcza kuśnierstwo. Statuty cechu kuśnierskiego (z 1606 r. i 1644 r.) spisane są na skórze.

Tak dynamiczny rozwój miasta i okolicznych wiosek został zahamowany w okresie obu wojen szwedzkich i wojny 7 letniej (1756 - 1763 r.), podczas których miasto było łupione i palone przez wojska szwedzkie, saskie, rosyjskie i pruskie. W 1656 roku Szwedzi zniszczyli miasto i zamek. W 1704 r. miasto zostało spalone, a w 1709 r. wielki pomór zdziesiątkował ludność miasta i okolic. W latach 1759 i 1761 miasto zniszczyli Prusacy, a w 1771 r. podpalił je saski generał Drewicz. Pod koniec XVIII wieku ludność miasta i okolic trudniła się rolnictwem i drobnym rzemiosłem. Wśród rzemieślników najliczniejszą grupę stanowili kołodzieje (18), szewcy i kuśnierze (17), rzeźnicy (14), i płuciennicy (12), czynne były 3 wiatraki. Książe Antoni Barnaba Jabłonowski założył w mieście fabrykę sukna, pończoch oraz garbarnię.

Stęszew był miastem prywatnym i na przestrzeni wieków dość często zmieniał swych właścicieli. Do 1474 r. był własnością Łodziów Stęszewskich, następnie Łodziów Mosińskich, a od 1532 roku Myjomskich, którzy w 1547 r. sprzedali część miasta Gułtowskim. Ci z kolei w 1623 r. sprzedali swoją część Bronikowskim. Druga część miasta od 1595 należała do Pawłowskich. W latach 1642 - 1653 właścicielami całego miasta byli Manieccy, po nich Bnińscy i Szczanieccy, a w latach 1692 - 1719 Broniszowie. Piotr Bronisz, ostatni męski potomek rodu, był popularnym działaczem szlacheckim oraz oddanym przyjacielem Stanisława Leszczyńskiego. W 1703 r. stanął na czele konfederacji wielkopolskiej zawiązanej przeciw Augustowi II. W 1704 r. został marszałkiem konfederacji generalnej warszawskiej. Po odzyskaniu tronu przez Augusta II ukorzył się przed królem i w 1713 r. został kasztelanem kaliskim. Po jego śmierci w 1719 r. Stęszew jako wiano córki Doroty stał się własnością Jabłonowskich, którzy (Antoni Barnaba Jabłonowski, syn Doroty) sprzedali miasto w 1799 r. księciu Wilhelmowi Orańskiemu, późniejszemu królowi Holandii, po którym w spadku odziedziczyła jego córka, księżna Sachsen -Weimar.

O tym, w czyich rękach było prywatne miasto Stęszew świadczy jego herb zawierający godła trzech ostatnich właścicieli:

- Wieniawa - Broniszów - głowa żubra na żółtym tle,

- Prus - książąt Jabłonowskich - krzyż trójramienny z kosą i połową podkowy na czerwonym tle, herb książąt Oranii pośrodku - lew w postawie walczącej z mieczem w prawej i wiązką strzał w lewej łapie na niebieskim polu zwieńczony koroną książęcą (zobacz herb Stęszewa na stronie kolorowej).

Początkowo Stęszew podlegał kasztelanowi międzyrzeckiemu, po czym znalazł się w powiecie kościańskim, do którego należał aż do XVIII wieku.

W 1793 roku miasto dostało się pod panowanie pruskie, liczyło wówczas 545 mieszkańców i 126 domów mieszkalnych. W 1807 r. Stęszew znalazł się w granicach Księstwa Warszawskiego, a w 1815 r. w granicach Wielkiego Księstwa Poznańskiego. Będąc pod zaborem pruskim pozostał miastem prawie czysto polskim. Po upadku Wiosny Ludów w 1848 r. Prusacy nasilili na tym terenie akcję germanizacyjną. Ludność Stęszewa i okolic przeciwstawiła się tym poczynaniom organizując różne polskie stowarzyszenia (Bractwo Kurkowe, Bank Ludowy, Towarzystwo Młodych Przemysłowców, Kółko Rolnicze, Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”). W Powstaniu Wielkopolskim ze Stęszewa uczestniczyło około 120 powstańców (zaewidencjonowanych).

Od 1922 r. Stęszew należał do powiatu poznańskiego. W 1939 r. ludność miasta liczyła 2800 osób.

W okresie okupacji hitlerowskiej znaczną część ludności z terenu Stęszewa i okolicznych miejscowości wywieziono na przymusowe roboty do Niemiec i obozów koncentracyjnych.

Wyzwolenie Stęszewa i okolic nastąpiło pod koniec stycznia 1945 r. Po wyzwoleniu Stęszew aż do 1975 r. Przy ulicy Kościelnej wznosi się neogotycki kościół Św. Trójcy zbudowany w 1905 r.

O historii Ziemi Stęszewskiej i jej powiązaniach z Poznaniem i Wielkopolską świadczą obiekty uznane za historyczne znajdujące się w mieście i poszczególnych wsiach tworzących gminę Stęszew. Owalnicowy układ zabudowy miasta Stęszewa świadczy o jego średniowiecznym pochodzeniu, ośrodkiem jest czworoboczny rynek częściowo o zabudowie z połowy XIX wieku. Najstarszy istniejący dom z podcieniami zbudowany został w XVIII wieku, w budynku tym mieści się Muzeum Regionalne. Drugi neogotycki kościół Świętej Trójcy z około 1468 r. zbudowano na miejscu pierwotnego kościoła drewnianego wzmiankowanego w 1298 i 1315 r. Kościół był przebudowany w 1726 r. i w 1771 r. W 1937 r. został poszerzony, w zrębie murów gotyckich został przekształcony na barokowy.

HISTORYCZNA TABLICA NA STARYM RYNKU W STĘSZEWIE

6 maja 1848 roku na zwołanym na rynku zgromadzeniu następuje wybór polskiego burmistrza i członków Komitetu oraz zostaje ogłoszona niepodległość Rzeczypospolitej. W miejscowej świątyni parafialnej następuje uroczyste zaprzysiężenie nowych władz i dziękczynne „Ciebie Boga wysławiamy”. Podczas Wiosny Ludów, 3 maja 1848 roku, Jakub Krauthofer - Krotowski proklamował w mieście niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej z tymczasową stolicą w Mosinie. Niestety, w trzy dni później powstańcy zostali pobici przez Prusaków w bitwie pod Rogalinem. Tak zwana Rzeczpospolita Mosińska upadła.

 
Parse error: syntax error, unexpected T_LNUMBER in /components/com_sef/cache/shCacheContent.php on line 11826