Cmentarze na stokach poznańskiej Cytadeli
Autor: Wiesław Olszewski   
24.11.2008.

„Stoki poznańskiej Cytadeli kryją szczątki tysięcy ofiar XIX- i XX-wiecznych konfliktów zbrojnych, spoczywających w obszarze jednej z piękniejszych w Polsce, acz mało znanej nekropolii. Pochowano tutaj około 5800 żołnierzy radzieckich, blisko 1500 polskich, przeszło 1300 francuskich, około pół tysiąca brytyjskich - w tym z różnych krajów Commonwealthu. Poprzez cmentarz parafialny św. Wojciecha, tradycja pochówków na tym miejscu ciągnie się od 175 lat. Pomimo to nekropolia, a właściwie - cmentarze na stokach nie doczekały się dotąd gruntownego opracowania. Nawet ich inwentaryzacja pozostawia wiele do życzenia, bo dostępne są jedynie pełne usterek stare maszynopisy.

„Cmentarze na stokach Cytadeli”

Mapa cmentarzy z książki

Cmentarz Bohaterów Radzickich

Próbę napisania książki uwzględniającej inwentaryzację cmentarzy na stokach podjął dwadzieścia lat temu mój Ojciec - doc. dr Marian Olszewski, opierając się na materiałach gromadzonych przez Czesława Knolla i organizację kombatancką ZBoWiD. Ale ze względu na niedostatek źródeł, w tym kościelnych, był to materiał niepełny. Niemniej szkoda, że praca ta wówczas nie powstała, niezależnie od potencjalnych niedoskonałości. Łatwiej bowiem poprawiać błędy aniżeli tworzyć od podstaw całą bazę danych.

Przez lata w literaturze tyczącej obszaru Cytadeli cmentarze na jej stokach traktowano marginalnie - pierwszy obszerniejszy artykuł autorstwa Hanny Hałas i Janusza Karwata ukazał się w „Kronice Miasta Poznania” dopiero w roku 2005. Niewątpliwym sukcesem był zatem przewodnik

Na stoku Cytadeli poznańskiej (Poznań 2005), autorstwa Jarosława Bączyka i Arkadiusza Bilskiego, który okazał się najpoważniejszą pozycją w opisie miejsca i ciekawostek z nim związanych. Ze względu na swój charakter, nie mógł być on jednak opracowaniem inwentaryzacyjno-źródłowym. Jest godne ubolewania, że Poznań dotychczas nie doczekał się swoistej „Księgi cmentarnej”, jak większość europejskich miast. Materiał do takiego opracowania był rzeczywiście niepełny i rozproszony. Zasmuca też brak zainteresowania władz taką publikacją. ...”

„...Książka nie mogłaby w ogóle powstać, gdyby l nie jej sponsorzy. Władze miasta Poznania nie wykazały bowiem żadnego zainteresowania jej edycją. Środki przekazał natomiast dyrektor Instytutu Historii UAM prof. Bohdan Lapis oraz Fundacja Lanc-korońskich z Brzezia - dzięki zaangażowaniu jej przedstawicielki - pani Catherine Raczyńskiej z Londynu. Sfinalizowanie inwentaryzacji, w tym jej części fotograficznej, wspomógł również były Wojewoda Wielkopolski Tadeusz Dziuba”.

Fragmenty książki prof. dr hab. Wiesława Olszewskiego „CMENTARZE NA STOKACH POZNAŃSKIEJ CYTADELI” str. 9-10 2008 rok, UAM Wydawnictwo Naukowe. Nakład 600 egz. Stron 596

 
Parse error: syntax error, unexpected T_LNUMBER in /components/com_sef/cache/shCacheContent.php on line 11826