Tak widzą to ci, którzy pozostali. Czy kontakt traci także ten, kto przekroczył granicę życia? Nie wiemy. Kiedy przekroczymy tę granicę nie ma tu już naszej wiary, nadziei i miłości. Pozostaje tylko to, co zapisaliśmy lub powiedzieliśmy. To, co powiedzą i napiszą o nas inni. To, co zrobiliśmy. Dużo i mało. Zawsze coś. Bałagan w domu. Dzieło naukowe. Zebrane zboże. Własnoręcznie wykuta podkowa. Program komputerowy. Wspomnienia bliskich. Ulga w sercach tych, którzy nas nienawidzili lub się nas bali. Pozostaje nagrobek. Często ukwiecony lub pusty. Albo grób bez nagrobka. Nawet, jeśli człowiek ginie bez śladu, zostaje pamięć o nim, o tym, że zaginął bez śladu. Pamięć - wirtualna rzeczywistość? Świat przyległy? O wielości światów mówił już zmarły na początku lat osiemdziesiątych XX wieku fizyk Hugh Everett III, który twierdził, że wszystko, co może się zdarzyć, zdarza się na pewno, istnieje w jednej z odnóg rzeczywistości. W światach równoległych, o których istnieniu jest przekonany Dawid Deutsch, współczesny fizyk kwantowy, tu zakończone życie może toczyć się dalej. Umarł człowiek. Wpadł pod samochód i zginął. Ale w innym świecie kierowca zdążył zahamować. Więc tam żyje nadal. Czy to prawda, czy tylko możliwość? Tylko jedna z teorii filozoficznych wywiedziona z fizyki, czy rzeczywistość? Tego jeszcze rozpoznać nie potrafimy. A może jest tak, że to, co człowiek wymyśli, to przyroda realizuje? Przecież wszystko, co możliwe, zdarzy się na pewno. A jeśli wszystko jest możliwe? Jeśli więc Deutsch pisze o światach równoległych, to być może one już są albo wkrótce powstaną? W mitologiach Egiptu i Grecji występują stwory o ciele człowieka i byka, człowieka i konia i inne hybrydy. Dzisiaj jeszcze ich nie ma, ale możliwości ich stworzenia istnieją. Pole morfogenetyczne Ruperta Sheldrake, biologa, który twierdzi, że ludzie korzystają z wiedzy innych ludzi, nie mając z nimi, ani z ich poglądami żadnego kontaktu, działa. Dotyczy to zresztą nie tylko ludzi. Niewielu uczonych się z Rupertem zgadza, ale skoro wymyślił pole morfogenetyczne, to ono pewnie już istnieje. Powinniśmy myśleć rozważnie, aby nie produkować rzeczy dziwnych, złych, takich, które nas unicestwią. Pisarze s-f nie przewidują i nie przeczuwają istnienia rzeczy i zjawisk nieznanych. To tylko ich fantazja. Oni, wymyślając coś, czego nie ma, kreują rzeczywistość, która w końcu, raz pomyślana, zaistnieć musi. Dotyczy to nie tylko pisarzy. Każdy, kto fantazjuje i marzy taką rzeczywistość tworzy. To już moje rozważania.

Człowiek umiera. Wydaje nam się, że ginie bezpowrotnie. Idzie do swojego Nieba. Staje przed swoim Bogiem. Odpowiada za złe uczynki. Jest nagradzany za dobre. Kiedy stoisz nad grobem osoby ci bliskiej, módl się do Boga nawet jeśli jest to inny Bóg niż ten, w którego zmarły wierzył. Modlitwa trafi tam, gdzie powinna. Nie klep pacierza bezmyślnie. Z bezmyślności nic się nie rodzi. Rozmawiaj ze zmarłym, a on to usłyszy. Myśl o tym, że znowu się spotkacie, a spotkacie się. W waszym Niebie, albo w jednym ze światów równoległych Deutscha. Na pewno nadal żyć będziecie w świecie przyległym, w Przeszłości. Są dwa światy przyległe – Przeszłość, do której wchodzi każdy, i Przyszłość, do której prowadzi autostrada marzeń. Dla niektórych tylko wąska dróżka. Dla innych - świat niedostępny. Warto marzyć.

Dzień Wszystkich Świętych jest po to, abyśmy pomyśleli o tych, których już tu nie ma, i o sobie. O tym czasie, gdy nas już tu nie będzie. Stawiając znicze na grobach bliskich, uczymy dzieci, że w ten sposób mogą utrzymać kontakt z przeszłością i spotkać się z nami w przyszłości.