Image
ARTYKUŁY
Z KATEGORII
Ryszard Woytak

Zajmował się tą historią Polski, którą nie zajmowali się polscy historycy w kraju.

 
 
Dekoracja chorągwi pułków 14. Dywizji Piechoty Wielkopolskiej


Dekoracja chorągwi pułków 14. Dywizji Piechoty Wielko­polskiej Krzyżem Orderu Wojennego Virtuti Militari przez Naczelnego Wodza Józefa Piłsudskiego, Zelwa, 5 grudnia 1920 r.
 
Tablica pamiątkowa Józefa Piłsudskiego

Tablica pamiątkowa Józefa Piłsudskiego na Zamku Cesarskim w Poznaniu

 
Na zamku Prezydentów Polski Józef Piłsudski przemówił do władz Wielkopolski

Decydujące rozmowy trzech Józefów w Poznaniu


Na Zamku Prezydentów Polski Józef Piłsudski przemówił do władz Wielkopolski

Szanowni Wielkopolanie

Dlaczego Redakcja Naszej Wielkopolski zamieszcza przemówienie Józefa Piłsudskiego wygłoszone w Poznaniu i też przemówienieo zakończeniu walk z bolszewikami w Wołkowysku w 1920 roku. Te dwa przemówienia powinny być czytane w każdej szkole w Wielkopolsce. Ponieważ te przemówienia zostały utajnione przez historyków Warszawskich i pamiętajcie Wielkopolanie, że Konstytucja Marcowa to nasze dzieło. Samorząd był w gminie, powiecie i województwie, a Śląsk miał autonomię. Polska powstała dzięki nam Wielkopolanom i była nowoczesnym krajem europejskim.
 
...NIE ZMARNUJCIE NIEPODLEGŁOŚCI

Papież Jan Paweł II musiał przypomnieć Polakom, że w Wielkopolsce Polska chrześcijańska powstała i zaznaczył, że my o tę Polskę zawsze dbaliśmy. Dlatego przytaczamy rządzącym obecną Polską co to jest według Jan Pawła II dialog

 
Rok 1956 to początek upadku komunizmu w Polsce


Rok 1956 to początek upadku komunizmu w Polsce.
Wystąpienie Jana Nowaka-Jeziorańskiego, Honorowego Obywatela Miasta Poznania, podczas uroczystej XXXIX se­sji Rady Miasta Poznania.
 
Tragiczny Proces


Marek Rezler

LIKWIDACJA POZNAŃSKIEGO

GIMNAZJUM ŚW. MARII MAGDALENY

l 15 POZNAŃSKIEJ DRUŻYNY HARCERSKIEJ
 
Pierwszy taki przypadek na świecie

Pierwszy taki przypadek na świecie, że polska arystokracja cały swój wielki majątek przekazuje narodowi.
 
Władysław Zamoyski Zakopane Morskie Oko


"Władysław Zamoyski Zakopane Morskie Oko".

Helena z Lubomirskich Stanisława Gawrońska

Z rękopiśmiennych zbiorów Biblioteki Kórnickiej wypływa na światło dzienne opracowanie przygotowane w latach 1939 - 1945 przez Helenę z Lubomirskich Stanisławową Gawrońską (1870 -1950).
 
Moja wojna i odyseja
Autor: Stanisław Kostka Szymański   
27.12.2012.

W końcu lat dwudziestych wydawało się, że sytuacja polityczna i gospodarcza świata jest niczym nie zagrożona. Działała utworzona po pierwszej wojnie światowej Liga Narodów – organizacja, której głównym celem było zapewnienie pokoju oraz rozwój współpracy międzynarodowej. To, że wśród jej członków nie było Stanów Zjednoczonych i Rosji zostało w jakimś stopniu zrównoważone, podpisanym w Paryżu 27 sierpnia 1927 roku, paktem Brianda – Kollogga. W preambule tego paktu głowy państw:


Czechosłowacji, Francji, Japonii, Niemiec, Polski, Stanów Zjednoczonych, Wielkie Brytanii i Włoch: Oświadczają uroczyście, imieniem swoich ludów, że potępiają uciekanie się do wojny celem załatwiania sporów międzynarodowych i wyrzekają się jej jako narzędzia polityki narodowej we wzajemnych stosunkach. (…) Uznają, że załatwianie i rozstrzyganie wszystkich sporów i konfliktów, bez względu na ich naturę lub pochodzenie, które mogłoby powstać między nimi, nie powinno być osiąganie nigdy inaczej jak za pomocą środków pokojowych. Pakt miał charakter otwarty i dziesięć dni później przystąpił do niego Związek Sowiecki. W Polsce prezydent Ignacy Mościcki 16 maja 1929 roku dokonał w Poznaniu otwarcia Powszechnej Wystawy Krajowej. PWK przedstawiała polskie dziesięcioletnie osiągnięcia we wszystkich dziedzinach, od gospodarki po kulturę. Wystawa trwała do końca września 1929 roku i była wielkim sukcesem. Odwiedziło ją 4,5 miliona widzów. Goście z zagranicy i z kraju zapoznali się z niemałymi dokonaniami niepodległej Polski. Ta światowa stabilizacja polityczna i gospodarcza okazała się jednak słaba. Krach na giełdzie nowojorskiej, który miał miejsce w końcu października 1929 roku wywołał największy w historii światowy kryzys gospodarczy, który trwał w krajach przemysłowych do 1933 r., a w krajach rolniczych kilka lat dłużej i w rezultacie doprowadził do II Wojny Światowej. W walce z kryzysem na dużą skalę zaczęto stosować interwencjonizm państwowy. Hamowano import, wspierano eksport przez przyznawanie premii eksportowych, które pozwalały na stosowanie cen dumpingowych. Zwiększano państwową kontrolę nad bankami. W szerokim zakresie uruchamiano roboty publiczne. Podstawową metodą walki z kryzysem w Japonii, Niemczech i we Włoszech była rozbudowa przemysłu zbrojeniowego i towarzyszącej mu infrastruktury – poligony, lotniska, drogi, w tym autostrady. Wielki kryzys podważył społeczne zaufanie do systemu kapitalistycznego i stworzył szansę dla ruchów obiecujących szybką i radykalną poprawę sytuacji. Na tej kanwie rozwijał się ruch faszystowski. W Niemczech doprowadził on Adolfa Hitlera do fotela kanclerskieg. W Polsce poza walką z kryzysem najważniejszą sprawą było zadbanie o to, aby w zgodzie z dwoma najważniejszymi sąsiadami, zapewnić krajowi bezpieczeństwo i dalszy rozwój. W związku z tym zawarto w 1934 roku pakt o nieagresji z Niemcami oraz przedłużono, na kolejnych 10 lat, pakt pokojowy ze Związkiem Sowieckim. Chociaż państwo wydawało się w zasadzie bezpieczne, a żołnierze byli dobrze wyszkoleni i umundurowani, to jednak Wojsko Polskie nie posiadało odpowiedniego, nowoczesnego uzbrojenia. Opracowany został plan modernizacji armii. Jedną z przyczyn konieczności jego realizacji było powiększanie się różnic w uzbrojeniu między Polską a Niemcami i Związkiem Sowieckim. Problem ten miał rozwiązać przyjęty przez sejm do realizacji plan sześcioletni modernizacji uzbrojenia Wojska Polskiego (1 IV 1936 – 31 III 1942). Wicepremier i minister skarbu – Eugeniusz Kwiatkowski – 10 czerwca 1936 r. przedstawił w Sejmie program gospodarczy rządu. Zakładał on, w ramach 4 letniego planu inwestycyjnego – od VII 1936 do VI 1940 – ożywienie gospodarki i ograniczenie bezrobocia. Celem tego programu było stworzenie podstaw do dalszego systematycznego uprzemysłowienia kraju, rozwój biernych gospodarczo okręgów, obniżenie kosztów wytwórczości i podniesienie zdolności obronnych państwa. W nawiązaniu do powstałej w 1928 rolu koncepcji stworzenia w widłach Wisły i Sanu trójkąta bezpieczeństwa, powstał plan budowy Centralnego Okręgu Przemysłowego. COP miał obejmować wschodnią część województwa kieleckiego, południową lubelskiego, wschodnią krakowskiego i zachodnią lwowskiego (przeszło 15 % terytorium kraju z blisko 18 % ludności). Wybór tego regionu podyktowany był względami strategicznymi – oddaleniem zarówno od wschodniej, jak i zachodniej granicy państwa – sytuacją demograficzną – przeludnienie wsi – i ekonomiczną – tania siła robocza – a także tym, że rolnictwo wschodniej Polski zapewniało niezbędne zaopatrzenie okręgu w żywność, a przemysł Górnego Śląska w materiały i surowce. Do głównych inwestycji COP należały: huta i fabryka uzbrojenia w Stalowej Woli, wytwórnia amunicji w Kraśniku i samolotów w Mielcu, fabryka obrabiarek i sprzętu artyleryjskiego oraz fabryka silników lotniczych w Rzeszowie, fabryka kauczuku syntetycznego w Dębicy i celulozy w Niedomicach, zakłady chemiczne w Pustkowie, elektrownie w Rożnowie, Stalowej Woli i Mościskach, fabryki broni w Radomiu, Sanoku i Starachowicach. Budowę COP rozpoczęto natychmiast – w połowie1936 roku. Inwestycje realizowane były w niezwykle szybkim tempie. Produkcję uruchamiano już w trakcie trwania budowy. Do 1939 roku stworzono 55_000 nowych miejsc pracy. Wybuch wojny przerwał realizację wielu nieukończonych jeszcze inwestycji. Hitler obiecał Niemcom spełnienie ich starego marzenia o Wielkiej Rzeszy. Krok po kroku ustanawiał nowe porządki w Europie, a najważniejsze państwa europejskie, Francja i Wielka Brytania, nie protestowały. W 1935 roku rozpoczął tworzenie silnej, nowoczesnej armii – Wehrmachtu. W marcu 1936 roku wojska niemieckie wkroczyły do, zdemilitaryzowanej traktatem wersalskim, Nadrenii. 12 marca 1938 roku przyłączono do III Rzeszy Austrię, a jesienią tego samego roku Niemcy zagarnęli czeskie Sudety i doprowadzili do rozpadu Czechosłowacji. Poparli oderwanie się Słowacji, która od tej pory stała się państwem satelickim III Rzeszy. Utworzono Protektorat Czech i Moraw, któremu nadano formę pozornej autonomii, a który był w rzeczywistości niemiecką okupacją. W marcu 1939 roku zaanektowały część Litwy – okręg Kłajpedy. Wysuwane w stosunku do Polski żądania polityczne i terytorialne, prowadziły nieuchronnie do konfliktu zbrojnego. W Berlinie 24 października 1938 roku w czasie rozmowy z ambasadorem Lipskim, minister spraw zagranicznych Rzeszy Joachim von Ribbentrop przedstawił plan uporządkowania wszystkich istniejących między Niemcami a Polską punktów spornych. Zażądano przyłączenia Gdańska do Rzeszy, przeprowadzenia przez polskie Pomorze eksterytorialnej autostrady i wielotorowej linii kolejowej oraz przystąpienia Polski do, zdominowanego przez Niemcy, skierowanego przeciw Związkowi Sowieckiemu, paktu antykominternowskiego. Niemcy, pod rządami Hitlera, stały się wielkim zagrożeniem dla niepodległości Polski. Ze strony naszego wschodniego sąsiada też groziło niebezpieczeństwo, bo głosił on ideę wszechświatowej rewolucji i nie zapomniał przegranej wojny z Polską i upokorzenia, jakim były warunki pokoju podpisanego w Rydze. 28 kwietnia 1939 roku Hitler, podczas wystąpienia w Reichstagu, wypowiedział zawarty w 1934 roku polsko-niemiecki pakt o nieagresji. Wojna stawała się nie tylko realna, ale pewna.W II Rzeczypospolitej województwo poznańskie graniczyło z III Rzeszą, a Poznań od granicy niemieckiej dzieliło tylko 80 kilometrów. Powiat międzychodzki był najbardziej na zachód leżącym powiatem w Polsce, a granica z Niemcami oddalona był o 4 km od Międzychodu – w Gorzyniu był punkt graniczny. W planach obronnych Polski, w razie ataku ze strony Niemiec, zakładano ewakuację wszystkich państwowych urzędów i instytucji oraz kluczowych zakładów przemysłowych i oddanie zachodnich terenów Polski w zasadzie bez walki. Powstały szczegółowe plany ewakuacyjne. Sporządzono spisy przewidzianych do ewakuacji instytucji i fabryk. Opracowane zostały instrukcje dotyczące nie tylko ewakuowanego wyposażenia, ale także sposobu skutecznego długotrwałego unieruchomienia pozostawianych w fabrykach maszyn i urządzeń. Wszyscy bardzo chcieli wierzyć w to, że do wojny z Niemcami nie dojdzie. Jednak sytuacja robiła się coraz bardziej napięta i nie można było tego lekceważyć. Wielu ludzi ze swymi najbliższymi wyjeżdżało z nadgranicznych terenów Wielkopolski. Burmistrz Międzychodu – Michał Skrzypczak – wywiózł żonę i pięcioro swych dzieci do rodziny w Środzie, skąd po wybuchu wojny mieli się ewakuować dalej – na wschód. Zosia Wasilewska – żona komendanta Straży Granicznej w Międzychodzie – wyjechała do Grójca, do swych rodziców, i zabrała z sobą swą najserdeczniejszą przyjaciółkę – moją żonę – Walentynę. Wydarzenia ostatnich dni sierpnia 1939 roku w szybkim tempie zbliżały wybuch wojny.

Bywaj dziewczę zdrowe, Ojczyzna mnie woła, idę za kraj walczyć wśród rodaków koła. I choć przyjdzie ścigać jak najdalej wroga, nigdy nie zapomnę, jak mi jesteś droga.

Po cóż ta łza w oku, po cóż serca bicie? Tobiem winien miłość, a Ojczyźnie życie. Pamiętaj, żeś Polka, że to za kraj walka, niepodległość Polski to twoja rywalka.

Polka mnie zrodziła, z jej piersi wyssałem być Ojczyźnie wiernym, a kochance stałym. I choć przyjdzie zginąć w ojczystej potrzebie, nie rozpaczaj dziewczę, zobaczym się w niebie.

(słowa pieśni z okresu Powstania Listopadowego – autor nieznany)

Ciąg dalszy artykułu w ARCHIWUM do pobrania nr 115 KLIKNĄĆ ARCHIWUM I POBIERZ NUMER
 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »