Armia Wielkopolska; pierwszy dowódca powstania płk. Generał Stanisław Taczak; drógi dowódca powstania i armii - Generał Dowbor Muśnicki.

Musimy przypomnieć i obalić niesprawiedliwe stwierdzenia historyków z Warszawy. To jest fakt, że przeszkodą był jednak brak kadry oficerskiej, szczególnie wyższych stopni. Generał rozwiązał ten problem, awansując zastępców oficerów byłej armii pruskiej oraz najzdolniejszych podoficerów. Z kolei oficerów wyższych sprowadził z Warszawy (181 z byłego I Korpusu Polskiego, 18 z dawnej armii austryjackiej i 12 legionistów). Niezależnie od tego czynił starania o pozyskanie oficerów miejscowego pochodzenia. W efekcie prowadzonej polityki personalnej zdecydowaną większość kadry oficerskiej stanowili Wielkopolanie i już w sierpniu - na 1150 oficerów wszystkich szczebli - 939 pochodziło z poznańskiego. Efekt pracy gen. Muśnickiego i jego sztabu okazał się imponujący. W niezwykle krótkim czasie sformowana została Armia Wielkopolska, składająca się z trzech dywizji piechoty, trzech pułków kawalerii, trzech pułków artylerii lekkiej, dwóch pułków artylerii ciężkiej, dywizjonu artylerii konnej, formacji lotniczej, dwóch batalionów saperów i łączności, batalionu kolejowego, oddziałów żandarmerii i tyłowych, a także doskonale zorganizowanej służby sanitarno-medycznej, w skład której wchodziło sześć szpitali polowych, składnica sanitarna oraz wytwórnia leków i opatrunków. Na stanowisku głównodowodzącego gen. Dowbor-Muśnicki zdobył duże uznanie i poważanie. Szanowany był jako wybitny dowódca, chociaż nie przez wszystkich lubiany za podejmowanie koniecznych, chociaż nie zawsze popularnych decyzji.

Do 16 stycznia dowodził Wojskiem Wielkopolskim mjr. Stanisław Taczak. To on wyzwolił Ziemie Zachodnie przy udziale tylko kadry oficerskiej wywodzącej się z armii niemieckiej. Po cichu z dala od Poznania 27 maja w Kaliszu odbyło się spotkanie trzech Józefów: Piłsudskiego, Muśnickiego i Hallera, a jego celem było ustalenie współdziałania na wypadek niemieckiej agresji. Zgodnie z podjętymi wówczas decyzjami Sekretariat NRL w Poznaniu, dekretem z 15 sierpnia, podporządkowała formacje Wielkopolskie Naczelnemu Dowództwu Wojska Polskiego, przekazując do końca 1919 roku pod jego rozkazy 1600 oficerów i około 92000 podoficerów i strzelców, co stanowiło wówczas piątą część całej armii polskiej. Likwidacja Państwa Zachodniego trwała do 1920 roku, a tak naprawdę aż do 1939 r. Za to państwo niezależne od Warszawy byli prześladowani dowódcy powstania i politycy, którzy te państwo stworzyli. Dobre i to, bo rok byliśmy stolicą Polskiego Państwa Zachodniego.

Pokazaliśmy Warszawie jak należy sprawnie rządzić Polską. Dlatego historycy z Kongresówki celowo przemilczali to państwo, a Piłsudski zakazał pisać o Powstaniu Wielkopolskim w podręcznikach szkolnych.

Wykorzystano artykuł Piotra Bauera: Józef Dowbor Muśnicki 1867-1937 “Wielkopolanie XX wieku" Wydawnictwo WBP - 2001.

Wybrał T. Małachowski