Powstanie Państwa Ziem Polskich na zachodzie w 1918r.
Redaktor: Administrator   
05.04.2012.

NOWE PAŃSTWO ZIEM ZACHODNICH 1918 roku.

Po rozmowach z Piłsudskim w Warszawie w dniach 10-13 listopada, delegacja Wielkopolska wyjechała do Poznania. Wielkopolanie i też inni działacze polityczni nie akceptowali rządu, który powstał z 6 na 7 listopada w Lublinie. Początkowo Piłsudski bronił Daszyńskiego. Wielkopolanie zwrócili uwagę, że komendant Piłsudski chce przejąć Wojsko Polskie pod swoją komendę, ale jak będzie rząd Daszyńskiego to ministrem Spraw Wewnętrznych jest Edward Rydz-Śmigły. Dalej mówili, że nie akceptują przymusowego wywłaszczenia i zniesienia wielkiej i średniej własności ziemskiej i oddania jej w ręce ludu...albo upaństwowić przemysł itd.

Pamiątkowy orzeł na ścianie Kina Apollo, w którym obradował Sejm w 1918 roku.


Na tablicy widnieje napis: "...Pewność rozwoju i szczęścia w ojczyźnie wysłużyć należy w pracy nad sobą i w pracy dla zbiorowego dobra..." Ks. Antoni Stychel, Kazanie Sejmowe W 80 rocznicę Polskiego Sejmu Dzielnicowego, który od 3 do 5 grudnia 1918 roku obradował w tym miejscu.


Wielkopolanie

Ten dziennik ma 106 stron, jest to dzieło wybitne bo pokazuje jak działał pierwszy demokratyczny sejm w Polsce. Tu została opracowana koncepcja Polski demokratycznej. Ten dziennik ukazał się natychmiast po obradach. Skład redakcji "Dziennika Sejmowego": Maciej Wierzbiński, Marya Raczyńska, Czesław Kędzierski, Antoni Konieczny. Ta książeczka powinna być w każdej rodzinie w Wielkopolsce. To tu pokazujemy jak powstała Polska Zachodnia. To on miał być dla Piłsudskiego drogowskazem jak budować Polskę.

Pierwsze posiedzenie Dzielnicowego Sejmu Polskiego dn. 3.12.1918r. w Poznaniu

Wybrana Naczelna Rada Ludowa miała 80 osób,z nich wybrano Sekretariat.

Wybitni członkowie Sekretariatu

W. Trąmpczyński

A. Poszwiński

ks. Adamski

W. Seyda

W. Korfanty

Socjalizmu sowieckiego nie akceptujemy. Dlatego Piłsudski wysunął na premiera Jędrzej Moraczewskiego – inżynier po politechnice lwowskiej, od 1894 roku członek Galicyjskiej Partii Socjalistycznej, pochodził z Trzemeszna – Wielkopolska. On też dał Wielkopolanom nic nieznaczące stanowiska w jego rządzie. W tym okresie cele były różne, Piłsudski miał poparcie Niemiec, żeby Polskę budować na wschód, kosztem Rosji, a nie na zachód kosztem Niemiec. Dlatego wyjazd Wielkopolan był na rękę Piłsudskiemu. Po przyjeździe do Poznaina Wielkopolanie postanowili zwołać demokratyczny sejm.


Geneza Sejmu
Odezwa Komisariatu Naczelnej Rady Ludowej wyznaczyło zwołanie sejmu na dzien 3 grudnia 1918 r. Dla Polaków mieszkających w granicach Rzeszy Niemieckiej. Zachodzi pytanie jak powstała naczelna Rada Ludowa, którą reprezentował Sekretariat, oraz jakie miał cele i zadania. Było to jeszcze w ostatnich latach wojny światowej i cesarstwa niemieckiego, gdy utworzył się w Poznaniu z przedstawicieli wszystkich dzielnic zaboru pruskiego poufny, t.z. Komitet Obywatelski. Wypadki szły jak lawina. Wybuchła Rewolucja w Niemczech a z nią nastąpił radykalny przewrót naszego stosunku do państwa niemieckiego. To co dotychczas ukrywało się, musiało wyjść na jaw. Żeby społeczeństwo nas zaakceptowało musimy przeprowadzić demokratyczne wybory. Naczelna Rada Ludowa chcąc mieć posłuch ogólny, musiała przeprowadzić demokratyczne powszechne wybory do Sejmu Dzielnicowego. I tą drogą powoławszy całe społeczeństwo do wypowiedzenia się, utworzono orgniazację o wyrażnym charakterze rządu. Komisariat odezwał się do woli całego społeczeństwa, ogłaszając dnia 14 listopada 1918 roku następujące wezwanie. Przypomnę, że 13 listopada rozmawiali jeszcze z Piłsudskim o utworzeniu rządu Moraczewskiego.

"POLACY!
Pękły okowy, krępujące wolność naszą. Z całą ufnością odczekamy wyroku kongresu pokojowego, który z naszym współudziałem ustali zachodnie granice ojczyzny naszej: Polski (...). Centralny Komitet Obywatelski po ujawnieniu postanawia wybrać Naczelną Radę Ludową, jako przedstawicielstwo wszystkich Polaków zamieszkałych na ziemich objętych dotąd granicami państwa niemieckiego. Wybieramy demokratycznie po raz pierwszy w Polsce, delegatów narodu polskiego wybranych głosami wszystkich mężczyzn i niewiast polskich, które skończyły 20 rok życia. Wybranych delegatów i delegowane panie zwołujemy na

POLSKI SEJM DZIELNICOWY

Który odbędzie się 3-5 grudnia 1918 roku w Poznaniu w sali Lamberta w kinie Apollo

Powstaną wyborcze komitety powiatowe, zwołają zebranie wyborcze.
1.Uprawnieni do głosowania są: każdy Polak i każda Polka po skończeniu 20 roku życia

2.Na 2500 ludności polskiej wybiera się jednego delegowanego albo delegowaną do Polskiego Sejmu Dzielnicowego.

Liczbę delegowanych, przypadającą na każdy obwód wyborczy wyznacza Komitet Powiatowy Wyborczy. Należy przeprowadzić wybory do Rady Powiatu, składać się powinna conajmniej z 21 członków i też wybory do miast i gmin. Po stwierdzeniu wyników wyborów konstytuuje się Rada Powiatowa Ludowa. Już 3 grudnia 1918 roku mamy informacje, gdzie w powiatach powstała władza polska. Mymy pierwszą granicę zachodnią z Niemcami, jeśli mamy władzę w powiatach to natychmiast tworzą się oddziały wojska polskiego, policji itd. To samo dotyczy miast i gmin. Ziemie Zachodnie świetnie zorganizowane przez Niemców miały przez 70 lat samorządy w gminie, powiecie i regionie. Teraz, gdy będziemy wchodzić do Polski będziemy się domagać, żeby w konstytucji był zapis, że Polska będzie krajem samorządowym. A samorząd będzie w gminie, powiecie i województwie. Ten sejm miał być drogowskazem dla Piłsudskiego jakiej Polski my ludzie zachodu chcemy.

Ogółem wybrano 1399 delegatów z czego

-526 reprezentowało Wielkopolskę

-431 Śląsk

-202 Pomorze Gdańskie

-133 Skupiska ludności polskiej na zachodzie Niemiec

-47 Warmia i Mazury

W tej liczbie znajdowało się 129 kobiet.

Marszałkiem Sejmu został poseł Nowicki, a wicemarszałkami zostali wybrani: p. Rymer ze Śląska, poseł Łaszewski z Grudziądza x. Prob. Barczewski z Prus Królewskich i Piecha z Westfalii. Sekretarzy było sześciu.

Obrady odbyły się w komisjach:

-Komisja Polityczna

-Komisja Organizacyjna

-Komisja dla Naglących spraw Społecznych i Robotniczych

-Komisja dla Spraw Oświaty i Szkolnictwa

Referat Komisji politycznej
Po przez Sejm wybraliśmy Naczelną Radę Ludową 80 osób. Powstał program nowoczesnego państwa, pokazalismy Polsce, że samorządy są w gminach, powiatach i regionach, przypominając, że w Niemczech zdały egzamin. Niemcy stały się najbogatszym panstwem w Europie. Chcemy Polski silnej, demokratycznej, te wybory pokazały, że można wybrać władzę w sposób demokratyczny. Sejm jest przeciwny bolszewinizmowi, bo Rosja nigdy nic pożytecznego nie zrobiła dla Polski. Przykład biedna Kongresówka.
Sejm wybrał skład Rady Naczelnej Ziem Zachodnich. Z byłego Księstwa Poznańskiego weszło 27 posłów:

Prusy Królewskie: 13 posłów

Warmia : 2 posłów

Mazowsze Pruskie: 3 posłów

Wychodźctwo po lewej stronie Łaby: 4 posłów

Wychodźctwo po prawej stronie Łaby: 3 posłów

Śląsk: 29 posłów

Czyli powstała Naczelna Rada Ludowa, która miała 80 posłów.
Naczelna Rada Ludowa po zamknięciu sejmu wybrała Sekretariat – zarząd-czytaj rząd Ziem Zachodnich. Sekretarz Piotr Adamski zaproponował ks. dr. Wolsztegiera prezesa Centralnego Komitetu Wyborczego, oraz sekretarza zebrania p. dr Nierusza celem było wybranie Komisariatu Naczelnej Rady Ludowej. Jako Komisarze zostali wybrani: ks. Patron Adamski, dr. Łaszewski, Korfanty, Władysław Seyda, p. Rymer z Górnego Śląska i p. Red. Poszwiński. Komisariatowi przysługuje prawo mianowania podkomisarzy. Czyli Sejm Ziem Zachodnich wybrał Sekretariat – czytaj rząd Ziem Zachodnich, na czele jego stanął Wojciech Trąpczyński – prezes - czytaj premier. Czyli w Polsce były dwa rządy. J. Piłsudskiego w Warszawie zwany dyktatorskim i też rząd demokratyczny Ziem Zachodnich z Trąmpczyńskim na czele. Ale nie możemy zapomnieć o KNP w Paryżu, gdzie rządził Dmowski. Marszałek Nowicki marszałek Sejmu Ziem Zachodnich czyta wniosek kilku delegowanych, domagających się aby sejm uchwalił ustawę, żeby jak najszybciej powołać w Poznaniu uniwersytet. Tyle razy Kraków i Warszawa robili wszystko, żeby Uniwersytetu nie było w Poznaniu, teraz, kiedy my decydujemy sami o sobie trzeba, szybko powołać uniwersytet. I to się stało faktem. Warszawa i Kraków przysłali gratulacje. Sejm wysłął telegramy, że powstało Państwo Ziem Zachodnich Polski do Ojca Świętego I.E.X. Kard. Gasparriego, do Wilsona, do Clemenceau, do Lloyda George'a, Do Orlanda, do Marszałka Focha, do Czechów, do Jugosłowian, do Śląska Cieszyńskiego, do Lwowa, do Belgów, na ręce króla Alberta, Warszawy, Wilna i Krakowa.

Telegram do komendanta Piłsudskiego:
"Polski Sejm Dzielnicowy, zgromadzony 3,4 i 5 grudnia w Poznaniu, zwraca się do obecnej głowy państwa polskiego p. Komendanta Piłsudskiego, z oświadczeniem, że Polacy zamieszkali w dotychczasowych granicach Rzeszy Niemieckiej, uważają za bezwarunkowo konieczne, aby w chwili obecnej stał na czele państwa rząd silny, mający bezwzględny za sobą posłuch narodu. Takim rządem może być tylko rząd koalicyjny, złożony z przedstawicieli wszystkich głównych kierunków politycznych w Polsce i z wszystkich trzech dotychczasowych zaborów". Piłsudski był świadom, że musi przeprowadzić wybory, zrobił je dopiero w lutym 1919 roku. To co się stało w Poznaniu było szokiem dla obozu piłsudczyków, a zwycięskie Powstanie Wielkopolskie umocniło Sekretariat, co najgorsze politycy zachodni popierali Dmowskiego, bo on przyczyniał się, że Polska może odzyskać ziemie zachodnie. Piłsudski też obiecał przeprowadzić wybory, ale jego układ z Niemcami uniemożliwiał mu włączyć Pomorze i Wielkopolskę do Polski. Dlatego dyktat Piłsudskiego, że Ziemie Zachodnie w Sejmie warszawskim będą reprezentowane przez posłów, którzy wygrali wybory do parlamentu Rzeszy. Było ich 16, musieli przyjąć ten dyktat Piłsudskiego, bo obawiali się, że Polskę ułożą po swojemu, ze szkodą dla Ziem Zachodnich. Nadal Piłsudski był lojalny wobec Niemców. Ale to też był jego błąd, bo sejm warszawski przyjął posłów Ziem Zachodnich oklaskami, bo to oni przesunęli Polskę na Zachód. I to wtedy sejm wybrał Wojciech Trąmpczyńskiego na pierwszego marszałka sejmu w Warszawie. Wojciech Trąmpczyński stał się drugą osobą w państwie polskim po Piłsudskim. Co dziwne Ziemie Zachodnie nie weszły do Polski. Piłsudski czekał na decyzję Ententy w Paryżu. Przecież w Magdeburgu powiedział, że on nigdy nie rozpocznie wojny z Niemcami i przez całe swoje życie wobec Niemców był lojalny.

Redakcja historyczna Naszej Wielkopolski

Przypominam:
W czasie trwania Polskiego Sejmu Dzielnicowego, była grupa obserwatorów, których delegował J. Piłsudski.
 
Parse error: syntax error, unexpected T_LNUMBER in /components/com_sef/cache/shCacheContent.php on line 11826