Opracowanie komputerowe poznańskiej synagogi autorstwa Krzysztofa Kwiatkowskiego - wykładowcy ASP w Poznaniu

Przedwojenna pocztówka z widokiem synagogi

W 1940 roku w czasie okupacji niemieckiej, poznańską synagogę hitlerowcy przebudowali na pływalnię dla Werhmachtu.

TEN BUDYNEK WZNIESIONY W 1907 r. BYŁ SYNAGOGĄ. W 1939 r. ZOSTAŁ ZNISZCZONY PRZEZ OKUPANTA HITLEROWSKIEGO. I ZMIENIONY NA PŁYWALNIE DLA WEHRMACHTU

Koniec Synagogi w Poznaniu

Niemcy od zajęcia Poznania natychmiast zaczęli niszczyć pomniki narodowe Polaków w tym synagogę. Przebudowali ją na pływalnię, a jej otwarcie nastąpiło w 1940 roku. T pływalnia była przeznaczona dla Wehrmachtu . W 1945 roku przyszła Armia Czerwona, oswobodziła Poznań, i w czasie walk synagoga nie została zniszczona. Nadal przez Poznań jest wykorzystywana jako pływalnia. Skończył się komunizm i Żydzi upomnieli się o Synagogę. Długo to trwało i w końcu synagoga jest przyznana gminie żydowskiej, ale nim do tego doszło krótka historia dla zrozumienia tego tematu.

Spór o odbudowę synagogi

Tak się wypowiedział poseł PiS – Libicki: "Miasto powinno odkupić pozbawiony wartości budynek synagogi od Gminy Wyznaniowej Żydowskiej i wyburzyć, a teren po niej zagospodarować stosownie do projektu odbudowy murów miejskich, innych planów rewitalizacji tej części Starego miasta". Libicki zaznaczył, że "...synagoga był elementem niemieckiej polityki Kulturkamfu, który miał ograniczyć wpływy polskości i katolicyzmu w Poznaniu". Ta wypowiedź została ostro skytykowana przez dasporę żydowską.

Musimy przypomnieć miniony czas, żeby zrozumieć Żydów, ale i też Wielkopolan.

Mirosław Łapa w swojej książce "Kępińscy Żydzi" napisał, że Żydzi w 1878 roku z Wielkiego Księstwa Poznańskiego zabiegali o zrównanie ich w prawach i obowiązkach z chrześcijanami. Niemcy ich prośbę potraktowali poważnie i powiedziano im, żeby zostać Niemcem trzeba mieć nazwisko, uczciwie pracować, zarabiać pieniądze i płacić podatki, wtedy mogą stać się obywatelami Niemiec. Żydzi pracowali w różnych zawodach, tak jak Polacy bogacili się, budowali domy, zakłady i konkurowali z Niemcami i Polakami. Budowali też synagogi. Ale wtedy Polski nie było, Libicki zapomniał, że Żydzi nie mieli swojego państwa. Polacy po rozbiorach walczyli o Polskę, w tym czasie byli wrogami Niemiec. A Żydzi byli wobec Niemców przyjaźnie nastawieni. Mogli tu mieszkać i w ramach demokracji, (bo tu już były samorządy) także oni zasiadali w samorządach uczestniczyli i decydowali o rozwoju swoich gmin, miasteczek z Poznaniem włącznie. A nadodatek byli obywatelami Niemiec. Powstanie Państwa Zachodniego w 1918 roku, ze stolicą w Poznaniu spowodowało, że wielu Żydów i Niemców wyemigrowało do Niemiec. Ale też wielu Żydów zostało. Prof. Henryk Olszewski z UAM w Poznaniu w 1982 roku wydał książkę "Nauka Historii w Upadku" – 630 stron, A/4 wydana w 1982 roku. Jet to studium jak Europa Zachodnia przygotowywała się do zagłady Żydów w Europie. Konsekwencją tych badań było napisanie przez Hitlera "Mein Kampf" wydanej w 10 mln. egz. To w tej książce jest cała prawda o zmowie Anglii, Francji, Niemiec jak zlikwidować Żydów. To jest europejska wykładnia jak groźni są Żydzi w Europie. To na bazie tej nauki Hitler realizował w Europie zagładę Żydów. Ale w Niemczech już żyła wielka grupa bogatych Żydów i oni nie dopuszczali myśli, że ten absurdalny plan może być realizowany. W książce Sławoja Składkowskiego "Kwiatki administracyjne i inne" wydane w Londynie w 1959 r.

Sławoj Składkowski pisze:

Wiosna, Kwiecień 1939 roku, Niemcy w świetle reflektorów, pod ogniem karabinów maszynowych przepędzili na polską stronę około 15 tys. Żydów. Ludzie ci zagrożeni śmiercią, błagają by ich zatrzymać po naszej stronie granicy. Z ludzkiego punktu widzenia nie miałem inne wyboru. Byli to ludzie jak pogorzelcy lub powodzianie dotknięci klęską żywiołową, tym razem masowego obłedu części narodu niemieckiego. Przyjąłęm tych Żydów niemieckich, wczoraj zamożnych, dzisiaj nędzarzy, którym odebrano wszystko". Ta fala Żydów przeszła też przez Poznań i ten fakt spowodował, że poznańscy Żydzi zdali sobie sprawę z tego, że jeżeli rozpocznie się wojna, to taki los może ich spotkać. Wielu Żydów poznańskich szybko wyemigrowało do USA i to przed 1939 rokiem.

Przyszli Niemcy do Poznania

Tu warto się powołać na prof. Czesława Łuczak z UAM w Poznaniu, opisał każdy jeden dzień okupacji niemieckiej w Polsce i Wielkopolsce. Od pierwszego września, tam gdzie weszli w każdym mieście i dużej wsi w Wielkopolsce. Zawsze na rynku rozstrzeliwali inteligencję miasta i też Żydów, tych najważniejszych. Rozstrzeliwał Werhmacht, palili też synagogi. Osoby do zabicia typowali Niemcy, którzy w Wielkopolsce zostali. To było ludobójstwo, zamordowano 1200 Wielkopolan w tym też Żydów. O tym mordzie na Wielkopolanach też zapomnieliśmy, ale nie zapomnieli Wielkopolanie.

Dlaczego należy odbudować Synagogę w takim kształcie w jakim była dawniej?

Żydzi odzyskali swoje państwo Izrael i teraz sami doświadczają jak trudno je utrzymać, gdy wokół są wrogowie. My Wielkopolanie nigdy nie toczyliśmy walk z Żydami o tym dowodzi historia. Dlatego akceptujemy projekt opracowany przez Żydów, ich koncepcję odbudowy synagogi i teraz potrzeba pieniędzy. Jednak konserwator zabytków w Warszawie nie uznał tego obiektu jako zabytku, to jest niewybaczalny błąd, ponieważ będzie to największy zabytek w historii śwaita. Piękna synagoga na zewnątrz, może najładniejsza w Europie, a w środku basen niemiecki. Już go nie będzie, ale będzie piękna sala koncertowa. Wtedy dopiero poznańska synagoga stanie się zabytkiem zerowym. To tu młodzi ludzie dowiedzą się, że Niemcy kochają sport, a ich wódz Greiser umieścił Żydów z Łodzi na stadionie Miejskim w Pozaniu i zrobił z niego obóz śmierci. Każdy z nich ciężko pracował przy budowie autostrady do Berlina, lub pogłębiał jezioro Malta. Po pracy musiał przebiedz na stadionie jedno okrążenie, gdy nie miał sił upadal, wówczas wieszano go na szubienicy, gdyż nie był już zdolny do pracy. Te wszystkie zbrodnie hitlerowskich Niemiec na Żydach znajdą się w muzeum, które będzie mieściło się w starej pięknej, a wewnątrz nowoczesnej synagodze. Kto powinien dać pieniądze na odbudowę Synagogi Poznańskiej – Miasto Poznań, Samorząd Wielkopolski, rząd Niemiec i też Żydzi. Jeżeli Ministerstwo Kultury zmieni zdanie i uzna budynek za zabytek, to pomoże też Unia Europejska. Nikt ze świadomości Wielkopolan nie usunie pamięci o Wielkopolskich Żydach i ich wkładzie w rozwój Wielkopolski.